|
คำกริยา
คำกริยา
คือ
คำที่เเสดงการกระทำของนามหรือสรรพนาม
คำกริยา
จะอยู่ทั้ง
หน้านาม
หรือ
สรรพนาม
เเละ
หลังนาม
หรือ
สรรพนาม มี ๔
ชนิด ดังนี้
๓.๑ อกรรมกริยา
คือ
กริยาที่มีความสมบูรณืในตัวเอง
เช่น
|
เด็กหญิงโตเร็ว ฝนตกหนัก เรือเเล่นกลางทะเล มาโนชสูงกว่าชาติสยาม |
๓.๒ สกรรมกริยา
คือ
กริยาที่ไม่มีความสมบูรณ์
ในตัวเอง
ต้องมีกรรมมารับ
เช่น
|
ชาวนาหว่านข้าวในนา นักเรียนเลิกเรียน น้ำให้ประโยชน์มหาศาล ต้นไม้บังลมได้ |
|
อกรรมกริยาบางคำใช้เป็นสกรรมกริยาได้ |
| กริยา |
อกรรมกริยา |
สกรรมกริยา |
| เเล่น |
เรือเเล่น |
นายเรือเเล่นเรือกลางทะเล |
| ขึ้น |
ต้นหมากขึ้นยาก |
รัฐบาลขึ้นราคาน้ำอัดลม |
| พัด |
พายุพัดจัด |
พายุพัดบ้านพัง |
|
บางประโยคมีสกรรมกริยา
๒ คำ คำหลัง
คือ คำว่า
เเก่
จะตัดทิ้ง
หรือคงไว้ได้
เช่น |
|
เจ้าหน้าที่ตำรวจให้ความช่วยเหลือคนเร่ร่อน เจ้าหน้าที่ตำรวจให้ความช่วยเหลือเเก่คนเร่ร่อน เจ้าหน้าที่ตำรวจตั้งข้อหาผู้ต้องหา เจ้าหน้าที่ตำรวจตั้งข้อหาเเก่ผู้ต้องหา |
๓.๓ วิกตรรกกริยา
คือ
คำกริยาที่ต้องอาศัยคำอื่นๆมาเสริมให้เต็มเรียกว่า
กริยาอาศัยส่วนเติมเต็ม
เเละคำที่นำมาเติมนั้นไม่ใช่คำที่เป็นผู้รับการกระทำ
ได้เเก่
คำกริยา
เป็น เหมือน
คล้าย คือ
เท่า
|
โขนเป็นการเเสดงชนิดหนึ่ง ปัญญาคือเเสงสว่าง เเคนตาลูคล้ายเเตงไทย เเคนตาลูกลิ่นหอมเหมือนเเตงไทย
เป็น
เหมือน
คล้าย คือ
เท่า
ที่ไม่ใช่กริยา
ไม่จัดเป็นกริยาอาศัย
ส่วนเติมเต็ม
ผมร้องเพลงเป็น
(เป็น
ทำหน้าที่เป็นคำวิเศษณ์) เขารักลูกบุญธรรมเหมือนลูกของตน
(เหมือน
ทำหน้าที่เป็นคำบุพบท) |
๓.๔ กริยานุเคราะห์
คือ
กริยาที่ช่วยประกอบกริยาอื่นให้มีความหมายเพิ่มขึ้น
มี ๒ ชนิด
คือ
|
ก. คำที่ใช้เป็นกริยานุเคราะห์อย่างเดียว
ได้เเก่คำว่า
คง พึง
จง ซิ น่ะ
เถอะ กำลัง
ย่อม น่า
อย่า จะ จัก
เทอญ
เช่น ครูคงมาเเล้ว ครูจะตีนักเรียน กินซิ ไปเถอะ สุข
สวัสดิ์
เจริญ เทอญ ข. คำกริยาอื่นที่ใช้เป็นกริยานุเคราะห์
เช่น |
| กริยา |
ใช้เป็นกริยาอื่น |
ใช้เป็นกริยานุเคราะห์ |
| ถูก |
ข้อนี้ถูกเเล้ว |
นักเรียนถูกตี |
| อยู่ |
หลวงพ่ออยู่ในโบสถ์ |
หลวงพ่อสวดมนต์อยู่ |
| เเล้ว |
ลูกทำการบ้านเเล้วเเต่หัวค่ำ |
พ่ออ่านเเล้ว |
| ต้อง |
เสื้อนี้ต้องใจฉัน |
ฉันต้องกลับบ้าน |
| ได้ |
ครูได้เงินเดือน |
ครูได้ทำงานพิเศษ |
หน้าที่ของคำกริยา
คำกริยาทำหน้าที่ต่างๆ
กัน ดังนี้
๑.
เป็นกริยาสำคัญของประโยค
ได้เเก่
อกรรมกริยา
สกรรมกริยา
เเละ
วิกตรรถกริยา
หรือ
กริยาอาศัยส่วนเติมเต็ม
โดยทั่วไป
คำกริยา
อยู่หลังประธาน
เเต่คำกริยาเเท้ต่อไปนี้
คือ เกิด มี
ปรากฏ
อาจอยู่หน้าประธาน
| ผมเกิดในครอบครัวชาวนา |
เกิด |
อยู่หลังประธาน |
| เกิดอหิวาต์ระบาดเมื่อต้นปี |
เกิด |
อยู่หน้าประธาน |
| ชุมชนเเออัดมีในเมืองใหญ่ๆ |
มี |
อยู่หลังประธาน |
| มีชุมชนเเออัดในเมืองใหญ่ๆ |
มี |
อยู่หน้าประธาน |
| โจรโรคจิตปรากฏมากในโลกยุคนี้ |
ปรากฏ |
อยู่หลังประธาน |
| ปรากฏโจรโรคจิตมากในโลกยุคนี้ |
ปรากฏ |
อยู่หน้าประธาน |
๒.
ทำหน้าที่ช่วยกริยาเเท้
ส่วนมากอยู่หน้ากริยาเเท้
|
ผมเคยหัดดนตรีไทย
ครูได้พบนักเรียนเเล้ว
นารีรัตน์จะไปห้องสมุด อยู่หลังกริยาเเท้ได้เเก่
ผมนอนเเล้ว
หนังเลิกเเล้ว |
๓.
ทำหน้าที่คล้ายนาม
ไม่เป็นทั้งกริยาเเท้เเละกริยาช่วย
| งีบ
เป็นการพักผ่อน |
งีบ |
เป็นประธาน |
| พูดดีเป็นศรีเเก่ปาก |
พูดดี |
เป็นประธาน |
| อย่าเห็นเเก่ตัว |
ตัว |
ประกอบคำข้างหน้ากับบุพบท
เเก่ |
| พระยาพิชัยดาบหัก |
หัก |
ขยาย ดาบ |
|